دوره زن در اندیشه جریان ها و گروه‌های تکفیری (داعش –القاعده)

رزومه استاد فرمانیان: دکتر مهدی فرمانیان  دارای مدرک دکتری در رشته  کلام گرایش فلسفه دین و مسائل جدید بوده و عضو هیات علمی دانشکده مذاهب اسلامی دانشگاه ادیان و مذاهب قم است. وی از پژوهشگران برجسته در حوزه جریان‌شناسی سلفیه، وهابیت، تکفیری‌ها و مطالعات تطبیقی ادیان به شمار می‌روند. تألیف و ترجمه آثار متعدد علمی، مدیریت پروژه‌های پژوهشی در حوزه اندیشه‌های تکفیری، و تدریس دروس تخصصی مرتبط با فرق و مذاهب اسلامی از جمله فعالیت‌های علمی و آموزشی ایشان است.

https://urd.ac.ir/fa/11896

توضیح سرفصل

سلفی‌گری از قرن هشتم و با اندیشه‌های ابن‌تیمیه پدید آمد. او با تعریف تازه‌ای از توحید و عبادت، مسلمانان بسیاری را مشرک دانست و زمینه شکل‌گیری جریان‌های تکفیری مانند وهابیت، القاعده و داعش را فراهم کرد.

ابن‌تیمیه زن را موجودی ضعیف‌تر از کودک و عامل ضعف مرد می‌دانست. بر همین اساس، وهابیان و گروه‌های تکفیری زن را ناقص‌العقل، نیازمند مراقبت دائمی و فاقد استقلال معرفی کرده‌اند.

وظیفه اصلی زن، خانه‌داری و تربیت فرزند تلقی می‌شود. درباره حضور اجتماعی و اشتغال، اختلاف نظر دیده می‌شود: برخی آن را تنها در شرایط اضطرار جایز می‌دانند و برخی دیگر با رعایت حجاب و پرهیز از اختلاط، کار زنان را بدون اشکال می‌شمارند.

در حوزه دینی، زن عامل فتنه تلقی شده و رعایت حجاب کامل، پرهیز از خلوت با نامحرم و همراهی محرم در سفر بر او واجب دانسته می‌شود. حتی استفاده از وسیله نقلیه عمومی بدون محرم نیز منع شده است.

در حوزه سیاسی، زنان از حق رأی، نامزدی انتخاباتی و قضاوت محروم هستند. روایت «لن یفلح قوم ولوا امرهم امراه» به‌عنوان دلیل اصلی این محرومیت ذکر می‌شود و حتی مدیریت زنان در مراکز آموزشی پسرانه نیز غیرمجاز اعلام شده است.

طالبان، اخوان‌المسلمین و دیگر جریان‌های غیرتکفیری نیز در مسئله زنان تفاوت چشمگیری با تکفیری‌ها ندارند و حساسیت زیادی نسبت به آموزش، اشتغال و حضور اجتماعی آنان نشان می‌دهند.

سرفصل ها:

*    جریان شناسی سلفی ها 

*    زن در تفکر سلفی های تکفیری

*    انسان شناسی

*    کارکرد شناسی

*    حقوق و وظایف