دوره بررسی شبهات حقوقی طلاق

رزومه استاد سجادی امین: دکتر مهدی سجادی امین، عضو هیئت علمی گروه فقه و حقوق در پژوهشکده زن و خانواده است .وی مدرک سطح ۴ (دکتری) در رشته فقه و اصول را از حوزه علمیه قم دریافت کرده است؛ حوزه‌های پژوهشی وی شامل فقه و حقوق خانواده، مطالعات زنان، مبانی فقهی احکام مرتبط با زن و خانواده و تطبیق اصول فقهی با مسائل معاصر است. از جمله آثار وی می‌توان به کتاب «اذن ولیّ در ازدواج باکره» و کتاب «زنان؛ افتاء و مرجعیت» اشاره کرد

wfrc.ac.ir+1

:توضیحاتی درباره این سرفصل

طلاق در این متن به ‌عنوان یکی از مسائل حساس و چندبعدی خانواده از منظر فقه اسلامی و حقوق معاصر مورد تحلیل قرار گرفته است. این پدیده در چارچوب اندیشه اسلامی نه به‌عنوان یک امر تشویقی، بلکه به‌عنوان آخرین راه‌حل در شرایط بحرانی زندگی خانوادگی تفسیر می‌شود. در نگاه اسلامی، ازدواج صرفاً قراردادی اجتماعی نیست، بلکه پیوندی الهی و اخلاقی است که حفظ آن در اولویت قرار دارد و طلاق تنها زمانی پذیرفتنی است که ادامه‌ی زندگی مشترک ممکن نباشد.

در مبانی فقهی، طلاق به‌عنوان امری مباح اما ناپسند معرفی می‌شود و مشروعیت آن منوط به رعایت عدالت، انصاف و حفظ حرمت خانوادگی است. این دیدگاه با رویکردهای فرهنگی و دینی دیگر تفاوت دارد. در تمدن غرب، طلاق اغلب به‌عنوان امری فردی و آزادانه تلقی می‌شود، در حالی که در سنت‌های دینی همچون مسیحیت، ممنوعیت مطلق آن رایج است. اسلام راه میانه‌ای را برگزیده که در آن حق طلاق وجود دارد اما در چارچوب ضوابط شرعی و اخلاقی محدود می‌شود تا از فروپاشی خانواده جلوگیری گردد.

از منظر حقوقی، طلاق در نظام اسلامی دارای سازوکار مشخص است. وکالت زن در طلاق، طلاق قضایی و نقش دادگاه در تشخیص شرایط از جمله محورهای اساسی در این حوزه به شمار می‌آید. فقه اسلامی امکان تفویض اختیار طلاق به زن از طریق شروط ضمن عقد یا وکالت را پذیرفته و در مواردی چون عسر و حرج، دادگاه حق صدور حکم طلاق را دارد. مواردی مانند ترک زندگی، سوء‌رفتار، بیماری‌های سخت یا عدم پرداخت نفقه از مصادیق شرایطی است که زن می‌تواند درخواست جدایی کند.

در رویکرد اسلامی، حق طلاق برای مرد در کنار مسئولیت‌های او تعریف می‌شود و این حق بدون ضابطه یا اختیار مطلق نیست. فلسفه‌ی آن حفظ انسجام خانواده و فراهم‌سازی راه‌حلی عادلانه در شرایط بن‌بست است. هدف نهایی، صیانت از کرامت زن و مرد، کاهش آسیب‌های اجتماعی و برقراری توازن میان حقوق و تکالیف در روابط خانوادگی است.

طلاق در اسلام به‌عنوان راه‌حلی استثنایی و عقلانی مطرح می‌شود که در عین پذیرش ضرورت آن، به‌گونه‌ای طراحی شده است که کرامت، عدالت و سلامت اجتماعی حفظ شود و خانواده همچنان محور اصلی ساختار جامعه باقی بماند.

سرفصل ها:
*    نظریات مختلف درمورد طلاق
*    ماهیت طلاق
*    طلاق در جوامع مختلف
*    بررسی راه های اعمال حق طلاق برای زن
*    حق طلاق لازمه قوامیت و مدیریت مرد
*    حق طلاق مرد ، عامل حفظ کرامت زن
*    پیامدهای مالی طلاق برای مرد
*    نقش تصمیمات عاطفی و احساسی زنان در طلاق
*    جلوگیری از سوءاستفاده مردان از حق طلاق
*    حمایت های قانونی از زن
*    اجرت المثل خدمات خانگی
*    مهریه
*    طلاق دادن های ناجوانمردانه
*    طلاق ندادن های ناجوانمردانه
*    و ...