دوره غرب شناسی

رزومه استاد بابایی: حجت‌الاسلام دکتر حبیب‌الله بابایی دانشیار و عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی و مدیر گروه مطالعات فرهنگی و تمدنی در دانشگاه باقرالعلوم است. او دکترای تخصصی در رشته «تاریخ، تمدن و ملل اسلامی» از دانشکده الهیات دانشگاه تهران دارد.

حوزه‌های پژوهشی او شامل تمدن اسلامی، فرهنگ و فرهنگ‌پژوهی، سیر اندیشه اسلامی و معاصر می‌باشد.
از جمله آثار ایشان می‌توان به:
«آیین عرفی»
«جستارهای انتقادی در بنیادهای سکولاریسم»
«کاوش‌های نظری در الهیات و تمدن»
«رنج عرفانی و شور اجتماعی» 

تأویل عرفانی و تفسیر باطنی» اشاره نمود»

https://kms.bou.ac.ir/professor/babaei/

:توضیحاتی درباره این سرفصل

در این درس به تبیین مفهوم «غرب‌شناسی» به‌عنوان یکی از ضرورت‌های فکری و فرهنگی جوامع اسلامی پرداخته می شود. در این نگاه، غرب صرفاً یک منطقه جغرافیایی نیست، بلکه مجموعه‌ای از اندیشه‌ها، ارزش‌ها و ساختارهای تمدنی است که در طول تاریخ، هویت خاصی برای خود ساخته و تأثیر گسترده‌ای بر جهان معاصر گذاشته است.

شناخت غرب به‌منزله‌ی شناخت ریشه‌های معرفتی و فلسفی تمدنی است که بر پایه انسان‌محوری، علم‌گرایی و سکولاریسم شکل گرفته است. جهان اسلام برای حفظ هویت فکری و فرهنگی خود ناگزیر از درک عمیق مبانی نظری و تاریخی غرب است تا بتواند نسبت خویش را با آن آگاهانه و انتقادی تعریف کند.

در بررسی تاریخی، سیر شکل‌گیری تمدن غرب از دوران یونان باستان تا عصر مدرن مرور می‌شود. این مسیر با انتقال میراث فلسفی یونان به تمدن رومی و سپس مسیحی ادامه یافته و در رنسانس به مرحله‌ای نو رسیده است که در آن، انسان جای خدا را در مرکز جهان می‌گیرد. پیامد این تحول، پیدایش اندیشه‌های اومانیستی، تجربه‌گرایی و فردگرایی است که بعدها پایه‌های تمدن مدرن غرب را تشکیل داده‌اند.

تفاوت میان «غربِ اصیل» و «غربِ وارداتی» در جوامع شرقی بررسی می‌شود. جهان اسلام، در مواجهه با غرب، بیشتر ظاهر تمدن مدرن ــ همچون فناوری و ساختارهای سیاسی ــ را اقتباس کرده، بی‌آن‌که بنیان‌های فکری و فرهنگی آن را بشناسد. این وضعیت موجب نوعی دوگانگی و بحران هویت در جوامع اسلامی شده است.

غرب‌شناسی به‌ معنای نفی یا تقلید از غرب نیست، بلکه تلاشی برای فهم عمیق و انتقادی این تمدن است تا بتوان با تکیه بر مبانی فکری اسلام، الگوی بومی و مستقل تمدنی را بازسازی کرد. در این چارچوب، شناخت غرب مقدمه‌ای برای احیای خودآگاهی فرهنگی و بازتعریف نسبت اسلام و مدرنیته تلقی می‌شود.

سرفصل ها:
*    ضرورت شناخت غرب
*    انواع غرب شناسی
*    تاریخ قدیم و جدید غرب
*    غرب جدید
*    زمینه های شکل گیری غرب جدید
*    تمدن غرب جدید
*    عصر روشنگری
*    اصول مدرنیته
*    تفاوت بین مدرنیته و مدرنیسم
*    پست مدرنیسم ، مواجه اسلام با غرب
*    امواج مدرنیته
*    و ...