دوره فمینیسم

رزومه استاد علاسوند: دکتر فریبا علاسوند، عضو هیئت علمی پژوهشکده زن و خانواده و از استادان برجسته حوزه علمیه قم است. او از برترین متخصصان حوزه مطالعات زنان و خانواده، فمینیسم و نقد اسناد بین‌المللی مرتبط با زنان به شمار می‌رود. آثار متعددی از  وی در زمینه های زن در اسلام، عدالت جنسیتی، اندیشه علامه طباطبایی و تحلیل تطبیقی دیدگاه‌های فمینیستی منتشر شده است.

https://wfrc.ac.ir/fa/Faculty/6

:توضیحاتی درباره سرفصل

در این دوره به بررسی تاریخی و مفهومی جریان فمینیسم و نقد مبانی نظری آن از منظر اسلامی پرداخته می شود. در ابتدا، زمینه‌های شکل‌گیری فمینیسم در غرب توضیح داده می‌شود؛ از دوران رنسانس و انقلاب صنعتی تا جنبش‌های قرن نوزدهم و بیستم که به دنبال تحقق برابری حقوقی و اجتماعی میان زن و مرد بودند. این جریان در واکنش به تبعیض‌های موجود علیه زنان در نظام‌های مردسالار شکل گرفت و در مسیر خود به شاخه‌ها و مکاتب متعددی تقسیم شد.

در مرحله بعد، سیر تاریخی فمینیسم به سه موج اصلی تقسیم می‌شود. موج نخست بر دستیابی به حقوق سیاسی و حق رأی زنان تمرکز دارد؛ موج دوم بر آزادی‌های اجتماعی، کنترل بر بدن و نقد نقش‌های سنتی زنان تأکید می‌کند؛ و موج سوم با محوریت پسامدرنیسم، به نقد خودِ مفهوم جنسیت و دفاع از تنوع هویت‌های فردی و جنسی می‌پردازد. این روند، مفهوم زن را از چارچوب‌های زیستی و اخلاقی جدا کرده و به نوعی نسبی‌گرایی ارزشی در حوزه جنسیت منتهی ساخته است.

در بخش تحلیلی، فمینیسم از منظر معرفت‌شناسی و انسان‌شناسی مورد نقد قرار می‌گیرد. مبنای این جریان، انسان‌محوری و استقلال مطلق فرد از نظام اخلاقی و دینی است که در نتیجه به جدایی میان اخلاق، خانواده و جنسیت می‌انجامد. در مقابل، نگاه اسلامی بر کرامت مشترک زن و مرد، نقش مکمل آن‌ها در جامعه و پیوند میان آزادی و مسئولیت تأکید دارد. اسلام با حفظ کرامت انسانی زن، تفاوت‌های طبیعی را به رسمیت می‌شناسد و نظام حقوقی خود را بر پایه عدالت و هماهنگی با فطرت انسانی تنظیم می‌کند.

در جمع‌بندی، فمینیسم در تلاش برای رفع تبعیض، در نهایت به تقابل زن و مرد و گسست خانوادگی انجامیده است، در حالی‌که اندیشه اسلامی با نگاهی جامع به انسان، خانواده و اجتماع، عدالت را در تناسب نقش‌ها و حقوق می‌بیند. این دیدگاه الگویی متوازن از زن ارائه می‌دهد که ضمن برخورداری از کرامت، آزادی و حضور اجتماعی، با مسئولیت خانوادگی و اخلاقی سازگار است.

سرفصل ها:
*    واژه شناسی فمینیسم
*    تاریخچه فمینیسم
*    امواج فمینیسم
*    ویژگی های دوره پست مدرن
*    فمینیسم پست مدرنیستی
*    فمینیسم لیبرال
*    فمینیسم مارکسیستی
*    فمینیسم رادیکال
*    فمینیسم سوسیالیستی
*    و ....